گرفتگی لوله فاضلاب به دلیل استفاده نادرست
برگشتن فاضلاب از لوله ها در بسیاری از مواقع به دلیل استفاده نادرست و ورود مواد غذایی و غیره به سیستم فاضلاب اتفاق می افتد. این قبیل علت ها را براحتی می توان پیشگیری کرد، اما توجه نکردن به آنها باعث مشکلات زیادی می شود. از رایج ترین دلایل گرفتگی لوله فاضلاب می توان به موارد زیر اشاره کرد:
1- تجمع چربی و روغن در لوله
یکی از اشتباهاتی که اغلب افراد انجام می دهند، ریختن مقدار زیاد روغن در لوله های فاضلاب و سینک آشپزخانه است. مواد روغنی بعد از ورود به لوله فاضلاب به دیواره ها می چسبند و لایه های ضخیم را تشکیل می دهند. این لایه ها به مرور باعث گرفتگی لوله فاضلاب آشپزخانه می شود. بهتر است تا حد امکان از ریختن روغن به لوله های فاضلاب خودداری کنید. اما اگر به هر دلیل چربی زیادی وارد لوله شد، حتما بلافاصله آب داغ و مواد شوینده را در چاه و سینک بریزید تا مسیر تمیز شود.
2- ورود باقی مانده مواد غذایی
یکی دیگر از دلایل گرفتگی مکرر لوله فاضلاب، ورود باقی مانده مواد غذایی به سینک آشپزخانه است. پوست میوه، سبزیجات، ذرات برنج و غیره براحتی وارد سینک و لوله شده و بعد از ترکیب با چربی و روغن، لایه های چسبنده بوجود می آورند. این لایه ها مسیر عبور آب را باریک و در نهایت مسدود می کنند و به همین دلیل فاضلاب از لوله برمی گردد.
با قرار دادن توری روی خروجی سینک براحتی می توان از ورود باقی مانده مواد غذایی به لوله فاضلاب و گرفتگی لوله ها جلوگیری کرد.
3- ورود مو و پرز به لوله
علت گرفتگی لوله فاضلاب حمام، روشویی و چاه هایی که لباسشویی به آنها متصل هستند، ورود مو و پرز لباس است. مو به تنهایی می تواند تا حد قابل قبولی از لوله های فاضلاب عبور کند، اما بعد از ترکیب با صابون و چربی بدن، به لایه و توده بسیار چسبنده تبدیل می شود. این توده ها با گذشت زمان بزرگ شده و می تواند مسیر فاضلاب را کاملا مسدود کند. در این شرایط ابتدا آب به کندی از لوله پایین می رود و اگر مشکل رفع نشود، فاضلاب از لوله برگشت می خورد.
بهترین راهکار برای جلوگیری از گرفتگی لوله فاضلاب با مو و پرز لباس، قرار دادن توری در خروجی لوله حمام و سینک روشویی است. علاوه براین، باید فیلتر پرز لباسشویی را به صورت مرتب تمیز کنید.
4- تجمع صابون و کف خشک شده
اگر لوله فاضلاب حمام مدام می گیرد، یکی از دلایل آن ورود مواد صابونی و کف خشک شده در لوله ها است. کف مواد صابونی و شامپو بعد از ورود به لوله فاضلاب و چسبیدن به پرز و مو و رسوب کردن در دیواره های داخلی لوله باعث گرفتگی آن می شوند. اگر در طول سال چند مرتبه داخل چاه فاضلاب آب گرم و جوش شیرین بریزید، می توانید مانع از گرفتگی لوله ها شوید.
5- ورود دستمال کاغذی به چاه
متاسفانه بسیاری از افراد دستمال کاغذی و دستمال مرطوب را در چاه توالت و حمام می اندازند. این کار به ظاهر بی اهمیت یکی از اصلی ترین دلایل گرفتگی لوله فاضلاب است. دستمال توالت و دستمال مرطوب براحتی در آب حل نمی شوند و در لوله باقی می مانند. به مرور ذرات فاضلاب به دستمال کاغذی های خمیری متصل شده و گلوله های بزرگی را در مسیر عبور فاضلاب تشکیل می دهند. این قبیل گرفتگی ها باید با دستگاه و فنر رفع شوند، به همین دلیل پیشنهاد می کنیم دستمال توالت و مرطوب، نوار بهداشتی، پوشک، گوش پاک کن و غیره را در سطل زباله قرار دهید تا از گرفتگی های مکرر جلوگیری شود.
6- افتادن اجسام خارجی داخل لوله
اگر در دهانه لوله لوله های فاضلاب درپوش و توری قرار نمی دهید، همیشه احتمال افتادن اشیا و اجسام خارجی به داخل لوله وجود دارد. اسباب بازی های ریز، درب بطری و موارد مشابه گرفتگی های شدیدی را در لوله فاضلاب ایجاد می کنند و خارج کردن آنها زمان بر و هزینه بر است و توسط شرکت های لوله بازکنی باید انجام شود.
گرفتگی لوله فاضلاب به دلیل بازسازی و ساخت و ساز
بعد از بازسازی ساختمان، مشکل گرفتگی مداوم لوله فاضلاب بسیار رایج است. چند دلیل برای بروز این مشکل وجود دارد از جمله:
7- ورود سیمان، گچ و ملات به لوله
سیمان و گچ بعد از تماس بانم و رطوبت توده های بسیار محکم و سختی را بوجود می آورند و براحتی نمی توان آنها را شکست. متاسفانه بسیاری از کارگران در زمان بازسازی ساختمان به این مساله توجه ندارند و سیمان، گچ و ملات را در لوله فاضلاب می ریزند. رفع گرفتگی لوله فاضلاب با مصالح ساختمانی نیاز به ابزارهای حرفه ای دارد و با هیچ محلولی نمی توان این نوع گرفتگی را باز کرد.
8- ورود رنگ، بتونه و مواد شیمیایی ساختمانی
رنگ، بتونه، چسب، رزین، تینر و سایر مواد شیمیایی ساختمانی پس از ورود به لوله سفت می شوند یا به دیواره داخلی آن می چسبند و سطحی زبر بوجود می آورند. این سطح زبر باعث می شود چربی، مو و سایر ذرات به لوله بچسبند و به مرور مسیر عبور فاضلاب مسدود شود.
9- آسیب دیدن لوله هنگام عملیات ساختمانی
اگر بعد از بازسازی ساختمان لوله های فاضلاب مدام دچار گرفتگی می شوند، این احتممال وجود دارد که لوله ها دچار آسیب شده باشند. ممکن است لوله های فاضلاب بر اثر حفاری، سوراخ کردن، جا به جایی مصالح یا عبور ماشین آلات سنگین دچار ترک، شکستگی یا تغییر شکل شوند. این موارد شاید در ابتدا باعث گرفتگی لوله فاضلاب نشوند، اما به مرور شرایط را برای تجمع چربی، پرز و مو و سایر مواد جامد در لوله فراهم می کنند.
برای جلوگیری از این مشکل، قبل از هرگونه عملیات ساختمانی مسیر لوله های فاضلاب را شناسایی کنید. پس از پایان کار، در صورت مشاهده تخلیه کند آب یا تکرار گرفتگی، با روش هایی مانند بازرسی دوربینی سلامت لوله ها را بررسی کنید تا در صورت وجود آسیب، قبل از زیاد شدن آن، تعمیر شود.
گرفتگی لوله فاضلاب به علت مشکلات لوله کشی
در برخی از ساختمان ها، علت گرفتگی مکرر لوله فاضلاب به نحوه استفاده اشتباه از آن ربط ندارد و مشکل در اجرای نادرست لوله کشی و اجرا است. اگر قطر لوله، محل نصب اتصالات و شیب آنها استاندارد نباشد، این مشکل همیشه تکرار می شود. تنها راه حل در این شرایط، ترمیم لوله کشی و رفع مشکلات ساختاری آن است.
10- شیب نامناسب لوله
اگر شیب لوله کمتر از حد استاندارد باشد، فاضلاب با سرعت کم حرکت می کند و به همین دلیل مواد جامد و چربی در مسیر باقی می مانند. از طرف دیگر، اگر شیب بیش از حد استاندارد باشد، آب با سرعت از لوله عبور می کند اما مواد جامد فرصت حرکت پیدا نکرده و در کف لوله ته نشین می شوند.
11- قطر نامناسب لوله نسبت به حجم فاضلاب
قبل از شروع لوله کشی، باید قطر لوله ها با توجه به تعداد واحدهای ساختمان و نفراتی که در آن ساکن می شوند انتخاب شود. اگر لوله با قطر کم برای ساختمان ها پرجمعیت انتخاب شود، آب به کندی تخلیه می شود و مدام با مشکل گرفتگی لوله فاضلاب مواجه خواهید بود. اگر در این مرحله لوله درست انتخاب نشود، تنها راه حل تعویض مجدد لوله ها خواهد بود که بسیار زمان بر و هزینه بر است و خرابی زیادی را به همراه دارد.
12- استفاده بیش از حد از زانویی و تغییر مسیرهای تند
یکی دیگر از دلایل گرفتگی سریع لوله فاضلاب، استفاده از تعداد زیاد زانویی و تغییر مسیرهای تند در لوله کشی است. هرچه تعداد زانویی در سیستم فاضلاب بیشتر یا زاویه تغییر مسیر تندتر باشد، سرعت حرکت آب و مواد جامد کمتر شده و ذراتی مانند چربی، مو، رسوبات و تکه های باقی مانده مواد غذایی راحت تر در این نقاط ته نشین می شوند.
13- نصب غیراصولی اتصالات
در صورت استفاده از تبدیل های نامناسب و بیرون زدگی لبه داخلی اتصال به داخل مسیر لوله، فاضلاب براحتی نمی تواند در شبکه حرکت کند. علاوه براین، این ناهمواری ها باعث گیر کردن مواد جامد و چربی شده و لایه های رسوب را تشکیل می دهند. برای جلوگیری از این مشکل، اتصالات باید مطابق اصول فنی و با استفاده از قطعات استاندارد نصب شوند.
14- طول زیاد مسیر بدون هواکش مناسب
برای جلوگیری از تجمع هوا در لوله های فاضلاب که حالت خلاء ایجاد می کند، در مسیر چند هواکش یا لوله ونت باید قرار بگیرد. در ساختمان هایی که تعداد لوله های ونت کمتر از حد استاندارد است، هوای زیاد داخل لوله جلوی عبور فاضلاب را می گیرد.
15- رسوب گرفتن لوله
در ساختمان های قدیمی علت گرفتگی مکرر لوله فاضلاب، رسوب گرفتن لوله ها است. ته نشین شدن مواد جامد فاضلاب، چربی، مواد صابونی و همچنین املاحی که باعث افزایش درجه سختی آب می شوند، در دیواره های داخلی لوله رسوب می کنند. اگر لوله ها به طور مداوم با مواد رسوب گیر، جوش شیرین و سرکه و شستشو با مواد شوینده و آب گرم تمیز نشوند، لایه های رسوب ضخیم شده و باعث گرفتگی می شوند.
16- خوردگی و پوسیدگی لوله های چدنی
در گذشته به جای لوله های پلیکا از لوله چدنی استفاده میشد. این لوله ها به شدت در برابر خردگی، پوسیدگی و رسوب گرفتن آسیب پذیر هستند. به همین دلیل، در ساختمان های قدیمی مشکل گرفتگی لوله فاضلاب زیاد است و چاره ای جز ترمیم و تعویض لوله ها وجود ندارد.
17- نشست و شکم کردن لوله
همان طور که اشاره شد، لوله های فاضلاب باید شیب استاندارد داشته باشند. در برخی از مواقع، به دلیل نشست ساختمان و خاک، به لوله ها فشار وارد شده و اصطلاحا شکم می کنند. در اثر شکم کردن، مسیر عبور فاضلاب باریک و تنگ شده و آ به کندی تخلیه می شود. تنها راهکار دائمی برای حل این مشکل، شکافتن محل و تعویض لوله و اصلاح بخش نشست کرده است.
گرفتگی لوله فاضلاب به دلیل عوامل محیطی و خارجی
حتی اگر لوله کشی استاندارد باشد و از ورودی چربی و روغن و مواد غذایی به داخل لوله ها جلوگیری کنید، باز هم عوامل محیطی خارجی می توانند باعث گرفتگی لوله شوند.
18- نفوذ ریشه درختان
ریشه درختان زیر خاک به سمت نم و رطوبت جذب می شود. به همین دلیل، اگر لوله های فاضلاب دچار ترک شده یا اتصالات آنها باز شده باشد، به مرور ریشه وارد لوله می شود. با رشد ریشه در لوله های فاضلاب تا حد زیادی مسیر عبور فاضلاب اشغال شده و آب به کندی تخلیه می شود. این مشکل در ساختمان های قدیمی در محله های دارای باغ و درختان بزرگ بسیار رایج است.
19- ورود شن و گل در اثر سیلاب یا بارندگی
از اصلی ترین دلایل گرفتگی مکرر لوله فاضلاب حیاط و پارکینگ، می توان به ورود شن و ماسه و گل اشاره کرد. در اثر بارندگی و سیلاب شن و ماسه زیادی وارد لوله های فاضلاب شده و می توانند لوله را مسدود کنند.
گرفتگی لوله به دلیل مشکلات سیستم فاضلاب
اگر لوله های داخل ساختمان بدون مشکل هستند و آب از لوله پایین نمی رود، این احتمال وجود دارد که سیستم اصلی فاضلاب با مشکل مواجه باشد. دو مشکل زیر در سیستم فاضلاب رایج است:
20- گرفتگی لوله اصلی ساختمان
در اثر ورود اشیای خارجی، اتصالات غیراستاندارد و تجمع چربی و رسوب ممکن است لوله اصلی فاضلاب دچار گرفتگی شود. در این شرایط کل ساختمان دچار مشکل شده و آب از خروجی های فاضلاب در طبقات پایین بالا می زند. با تجهیزاتی از قبیل واترجت، فنر و پمپ هوای فشار قوی می توان گرفتگی را رفع کرد.
21- پر شدن چاه فاضلاب
اگر ساختمان به شبکه فاضلاب شهری متصل نیست و چاه جذبی دارد، گرفتگی لوله می تواند نشان دهنده پر شدن چاه فاضلاب باشد. نشانه های پر شدن چاه فاضلاب باید به طور کامل بررسی شوند و در صورت نیاز تخلیه چاه انجام شود.
22- پر شدن سپتیک تانک
ساختمان های خارج از محدوده شهری و ویلاها اغلب دارای سپتیک تانک هستند. فاضلاب در سپتیک تانک جمع آوری شده و بعد از پر شدن تخلیه با تانکر انجام می شود. اگر لوله فاضلاب این ساختمان ها مکرر دچار گرفتگی می شود، ممکن است سپتیک تانک پر شده باشد.
23- گرفتگی لوله فاضلاب به دلیل رفع غیراصولی
اگر به تازگی گرفتگی لوله فاضلاب را باز کرده اید و دوباره آب از لوله پایین نمی رود، می تواند به دلیل رفع غیراصولی گرفتگی باشد. اگر گرفتگی درست رفع نشود، باعث ایجاد گرفتگی های سخت تر در آینده نزدیک می شود. تشخیص ندادن علت اصلی گرفتگی و استفاده از روش نامناسب و استفاده مکرر از اسید لوله بازکن همگی در نهایت باعث برگشتن آب از لوله فاضلاب می شود.
جمع بندی
براساس آنچه در متن اشاره شد، علت گرفتگی مکرر لوله فاضلاب می تواند استفاده نادرست، ورود اشیای خارجی به داخل لوله ها، قدیمی بودن لوله و رسوب زیاد در آن، لوله کشی غیراستاندارد و رفع نشدن صحیح گرفتگی های قبلی باشد. با قرار دادن درپوش در دهانه لوله های فاضلاب، تمیز کردن آنها به صورت دوره ای با جوش شیرین، سرکه و آب گرم و رفع گرفتگی های قبل با تجهیزات استاندارد تا حد زیادی می تواند از گرفتگی و برگشت آب از لوله فاضلاب جلوگیری کند.
سوالات متداول
وجود لوله هواکش چه نقشی در جلوگیری از گرفتگی لوله فاضلاب دارد؟
هواکش از ایجاد حالت خلاء و تجمع هوا در لوله جلوگیری کرده و مانع از کند شدن حرکت فاضلاب می شود.
علت اصلی گرفتگی لوله فاضلاب در ساختمان های قدیمی چیست؟
تجمع سنگین رسوبات، پوسیدگی و خوردگی لوله های چدنی قدیمی و نفوذ ریشه درختان به داخل درز لوله ها.
راهکار فوری و ساده برای پیشگیری از گرفتگی سینک ظرفشویی چیست؟
استفاده از توری روی خروجی سینک و ریختن بلافاصله آب داغ و مواد شوینده در صورت ورود چربی به لوله می تاند از گرفتگی لوله فاضلاب جلوگیری کند.
